Lex Wolnosc (Wozniak)
Czym jest Lex Wolność
„Lex Wolność” to teoretyczne podstawy reformy edukacji proponowane do powszechnej adopcji na całym świecie.
Oryginalne ramy wyłoniły się podczas dyskusji „Okrągłego Stołu Oświaty” (2022), który skupiał wybitnych ekspertów wolnej edukacji w Polsce. Z uznaniem przyjęto Lex Wolność także poza granicami Polski.
Prawo oświatowe wynikające z Lex Wolność może teoretycznie zostać skompresowane do dokumentu jednostronicowego. Odchodzi od drogiego i nieefektywnego systemu kontroli i nadzoru (command-and-control). Zamiast tego opiera się na pasjach uczniow i innowacyjnej energii wszystkich aktorów ekosystemu edukacyjnego.
Trzy filary edukacji
System edukacji może kwitnąć, jeśli zapewnione są tylko trzy zasady:
- Edukacja bez przymusu: Prawo przewiduje zakaz wszelkich form przymusu w nauce zgodnie z Podstawowym prawem uczenia się
- Bon edukacyjny: Inwestycje publiczne w młode umysły przynosza wysokie zyski (return on investment). Najlepszym zabezpieczeniem jakości inwestycji w edukacje jest dobrowolny charakter nauki płynącej z naturalnej pasji poznawania swiata
- Minimalne zakłócenia (minimum disruption): System szkół w Polsce tworzy skomplikowaną sieć zależności i zwyczajow, których nie można zmienić z dnia na dzień. Z tego powodu należy zapewnić minimalne zakłócenia, pozostawiając system na miejscu, a szkoły publiczne w rękach samorzadu
Ekosystem
Jest tylko jeden czynnik w Lex Freedom, który zmienia edukacje z dnia na dzień. Jest to natychmiastowy zakaz stosowania przymusu. Wszyscy niezadowoleni uczniowie mogą natychmiast zaradzić swojemu niezadowoleniu, dobrowolnie zmieniając swoje harmonogramy, metody, tempo i plany (patrz: Deklaracja Emancypacji Edukacji wg Holta). Dobrowolna zmiana nie przyniesie uczniowi żadnych negatywnych konsekwencji. Decyzje uczniow zainicjuja ewolucję systemu w kierunku racjonalnej redystrybucji zasobów. Decyzje uczniów zainspirują nauczycieli do zmiany metod, dyrektorów do zmiany wizji, a właścicieli szkół do zmiany strategii. Cały proces optymalizacji zminimalizuje koszty dla maksymalnej satysfakcji uchniów.