Lex Wolnosc (Wozniak)
Czym jest Lex Wolność
„Lex Wolność” to teoretyczne podstawy reformy edukacji proponowane do powszechnej adopcji na całym świecie.
Oryginalne ramy wyłoniły się podczas dyskusji „Okrągłego Stołu Oświaty” (2022), który skupiał wybitnych ekspertów wolnej edukacji w Polsce. Z uznaniem przyjęto Lex Wolność także poza granicami Polski.
Prawo oświatowe wynikające z Lex Wolność może teoretycznie zostać skompresowane do dokumentu jednostronicowego. Odchodzi od drogiego i nieefektywnego systemu kontroli i nadzoru (command-and-control). Zamiast tego opiera się na pasjach uczniow i innowacyjnej energii wszystkich aktorów ekosystemu edukacyjnego.
Trzy filary edukacji
System edukacji może kwitnąć, jeśli zapewnione są tylko trzy zasady:
- Edukacja bez przymusu: Lex Wolnosc przewiduje zakaz wszelkich form przymusu w nauce zgodnie z Podstawowym prawem uczenia się
- Bon edukacyjny: Inwestycje publiczne w młode umysły przynoszą wysokie zyski (return on investment). Najlepszym zabezpieczeniem jakości inwestycji w edukacje jest dobrowolny charakter nauki płynącej z naturalnej pasji poznawania swiata
- Minimalne zakłócenia (minimum disruption): System szkół w Polsce tworzy skomplikowaną sieć zależności i zwyczajow, których nie można zmienić z dnia na dzień. Z tego powodu należy zapewnić minimalne zakłócenia, pozostawiając stary system na miejscu, a szkoły publiczne w rękach samorządu
Ekosystem
Jest tylko jeden czynnik w Lex Wolnosc, który zmienia edukację z dnia na dzień. Jest to natychmiastowy zakaz stosowania przymusu. Wszyscy niezadowoleni uczniowie mogą natychmiast zaradzić swojemu niezadowoleniu, dobrowolnie zmieniając swoje harmonogramy, metody, tempo i plany (patrz: Deklaracja Emancypacji Edukacji wg Holta). Dobrowolna zmiana nie przyniesie uczniowi żadnych negatywnych konsekwencji. Decyzje uczniów zainicjują ewolucję systemu w kierunku racjonalnej redystrybucji zasobów. Decyzje uczniów zainspirują nauczycieli do zmiany metod, dyrektorów do zmiany wizji, a właścicieli szkół do zmiany strategii. Cały proces optymalizacji, oparty o stałe koszty, maksymalizuje satysfakcje uczniów. Poziom inwestycji w bony edukacyjne można dostosować do możliwości państwa oraz obserwowanych efektów inwestycji.
Disclaimer
To jest nieoficjalne sformułowanie "Lex Wolność", którego oficjalna wersja została spisana przez dr Borysa Binkowskiego. Niniejsza wersja ma na celu przedstawienie reformy z perspektywy teorii systemów. Powinno to ułatwić zrozumienie, dlaczego gwarantuje się, że prawo jest proste i skuteczne. Lex Wolnosc wywodzi swoje ramy teoretyczne z neuronauki (swoboda uczenia się) i ekonomii (finansowanie edukacji).
Piotr Woźniak, 24 kwietnia 2023
Patrz wersja orginalna: Lex Freedom
Dyskusja
- https://www.facebook.com/groups/schoolcoercion/posts/1260900561415596/ Lex Wolnosc zamiast Lex Czarnek (original proposition removed by Facebook)
- Swiat zmieniony przez Lex Wolnosc
- Lex Wolnosc vs. 5-tka Pytlaka
- Lex Wolnosc vs. Obywatelski Pakt dla Edukacji
Pytania